มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมและส่งเสริมการใช้อากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตร

ผู้แต่ง

  • วุฒิพงศ์ คำจูมจัง หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต (สาขากฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม) คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • จุมพต สายสุนทร สาขาวิชากฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

อากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตร, มาตรการทางกฎหมาย, โดรน

บทคัดย่อ

ปัจจุบันได้มีการนาอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินมาใช้งานในภาคการเกษตรอย่างแพร่หลาย ซึ่งมีส่วนช่วยป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของเกษตรกรจากการฉีดพ่นสารเคมี ทั้งยังช่วยลดแรงงานคนและลดเวลาในการทำการเกษตร และสามารถวิเคราะห์สภาพดินและพืชเพื่อช่วยเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรได้ โดยการใช้งานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินด้านการเกษตรต้องคานึงถึงหลักเกณฑ์การใช้น่านฟ้าและผลกระทบที่ก่อให้ความเสียหายจากการใช้งาน จากการศึกษาพบว่าประเทศไทยมีกฎหมายตามประกาศกระทรวงคมนาคม ในการควบคุมและกาหนดหลักเกณฑ์ในการขออนุญาตใช้อากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน ซึ่งจะมุ่งเน้นไปที่เงื่อนไขในการขออนุญาตและการกาหนดคุณสมบัติของผู้ขออนุญาตเป็นสำคัญ แต่มิได้มีบทบัญญัติใด ที่ยกเว้นมิให้นาบทบัญญัติของอากาศยานที่มีนักบินมาบังคับใช้กับอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตรแต่อย่างใด ก่อให้เกิดความไม่เหมาะสมและเป็นอุปสรรคในการใช้งาน ซึ่งแตกต่างจากกฎหมายของสหราชอาณาจักรที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า บทบัญญัติใดบ้างที่ให้นามาใช้บังคับกับอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินในแต่ละขนาด และในประเทศสหรัฐอเมริกานั้นได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์สำหรับการนำอากาศยาน ซึ่งไม่มีนักบินมาใช้ทาการบินในด้านการเกษตรโดยเฉพาะ ผู้เขียนจึงเลือกศึกษามาตรการทางกฎหมายของ สหราชอาณาจักรและประเทศสหรัฐอเมริกาเพื่อศึกษาเปรียบเทียบและปรับใช้กับบริบทของประเทศไทย ดังนั้นผู้เขียนจึงมีข้อเสนอแนะว่าควรมีการตรากฎหมายขึ้นใหม่ ให้มีการแยกประเภทของอากาศยาน ซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตรเป็นอีกประเภทหนึ่ง โดยพิจารณาจากวัตถุประสงค์ในการใช้งาน น้ำหนักในการใช้งาน และสมรรถนะของอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตร ควรมีบทลงโทษสาหรับการใช้ผิดวัตถุประสงค์ ควรเพิ่มบทบัญญัติกฎหมายที่มีการควบคุมการปล่อยมลพิษที่มาจากอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตรให้มีความชัดเจน และควรจัดตั้งหน่วยงานที่มีหน้าที่ให้การอบรมและออกใบอนุญาตการใช้อากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตรโดยเฉพาะ รวมทั้งส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐหรือเอกชน สามารถเปิดโรงเรียนฝึกผู้บังคับอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตรได้อย่างถูกกฎหมาย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

อำนาจ วงศ์บัณฑิต. (2562). กฎหมายสิ่งแวดล้อม. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: ส านักพิมพ์วิญํูชน.

รศิพร เสวกพันธ์. (2558). โดรนกับการควบคุมอาวุธภายใต้กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ. วิทยานิพนธ์ นิติศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

กิตติคุณ แย้มนิยม. (2559). ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการใช้อากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน. สารนิพนธ์ นิติศาสตร์ มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ประเสริฐ ป้อมป้องศึก และลลิล ก่อวุฒิกุลรังสี. (2558, 17 กันยายน). โดรนกับกฎหมายการเดินอากาศของ ไทย. มติชน.

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2560). โดรนเพื่อการเกษตร...กาลังมาแรงเพื่อสร้างทางเลือกใหม่ในยุคเกษตร 4.0. ฉบับที่ 2874. KASIKORNTHAI ECON ANALYSIS.

ประกายเพชร ธีระพัฒน์สกุล และสมชาย พิพุธวัฒน์ . (2560). อากาศยานไร้ คนขับตามกฎหมาย การเดินอากาศ Unmanned Aerial Vehicle under Air Navigation Act. MFU Connexion Journal of Humanities and Social Sciences มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.

ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรม ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร. (2564). “อากาศยานไร้คนขับ (Unmanned Aerial Vehicles : UAVs) หรือ โดรน (Drone) เพื่อการเกษตร” จาก http://www.pandinthong.com/innovation-files-432991791795

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2565). “โดรนกับเกษตรไทย Tech Series: Drone for Smart Farming” จาก https://www.depa.or.th/th/article-view/tech-series-drone-smart-farming

สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย. (2560). “กฎหมายน่ารู้เกี่ยวกับ Unmanned Aerial Vehicle (UAV)” จาก https://www.caat.or.th/th/archives/31657

Matthias Heutger and Markus Kückelhaus. (2014). UNMANNED AERIAL VEHICLES IN LOGISTICS. DHL Customer Solutions & Innovation Represented.

K. R. Krishna. (2018). Agricultural Drones : A Peaceful Pursuit. 1st edn. USA; Apple Academic Press.

Konstantinos Dalamagkidis, Kimon Valavanis and Les A. Piegl. (2012). On Integrating Unmanned Aircraft Systems into the National Airspace System. 2nd edn. Springer.

Benjamyn I. Scott. (2022). The Law of Unmanned Aircraft Systems. 2nd edn. Kluwer Law International B.V..

International Civil Aviation Organization. (2011). “Unmanned Aircraft Systems (UAS)” ICAO Circular 328-AN/190. From https://www.icao.int/meetings/uas/documents/circular%20328_en.pdf

International Civil Aviation Organization. (2020). “ICAO MODEL UAS REGULATIONS” From https://www.icao.int/safety/UA/Documents/Model%20UAS%20Regulations%20-%20Parts%20101%20and%20102.pdf

Pilot Institute. (2021). “Part 137 – Using Drones for Agricultural Spraying” From https://pilotinstitute.com/part-137-agricultural-spraying/

UK Civil Aviation Authority. (2022). “Unmanned Aircraft System Operations in UK Airspace – Policy and Guidance (2022)” From https://www.icao.int/safety/acp/ACPWGF/ACP-WG-F-10/WP10-13Att.pdf

SHERRIE NEGREA. (2021). “U.S. Farms Embrace Drone Technology Benefits” From https://insideunmannedsystems.com/u-s-farms-embrace-drone-technology-benefits/

The Department for Transport. (2022). “EXPLANATORY MEMORANDUM TO THE AIR NAVIGATION (AMENDMENT) ORDER 2022” From https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1048773/draft-em-the-air-navigation-amendment-order-2022.pdf

U.S. department of transportation federal aviation administration. (2022). “LAW ENFORCEMENT GUIDANCE FOR SUSPECTED UNAUTHORIZED UAS OPERATIONS” From https://www.faa.gov/sites/faa.gov/files/uas/resources/policy_library/FAA_UASPO_LEA_Guidance.pdf

Farm Advisory Service. (2020). “UAVs in Agriculture” From https://www.fas.scot/downloads/uavs-inagriculture-rules-and-regulations

Federal Aviation Administration. (2022). “Become a Drone Pilot” From https://www.faa.gov/uas/commercial_operators/become_a_drone_pilot

Federal Aviation Administration. (2023). “Dispensing Chemicals and Agricultural Products (Part 137) with UAS” From https://www.faa.gov/uas/advanced_operations/dispensing_chemicals

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-18

รูปแบบการอ้างอิง

คำจูมจัง ว., & สายสุนทร จ. (2026). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมและส่งเสริมการใช้อากาศยานซึ่งไม่มีนักบินเพื่อการเกษตร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา-สสศท, 14(1), 1–20. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/AEET/article/view/970

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย