การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return On Investment : SROI) ของโครงการ Our Khung Bang Kachao (OKBK)

ผู้แต่ง

  • เศรษฐภูมิ บัวทอง วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • เกศกุล สระกวี วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๊วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ หน่วยวิจัยเฉพาะทางด้านการพัฒนาเครื่องมือการประเมินผลกระทบทางสังคม วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๊วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • ชลทิชา จันทร์แจ่ม หน่วยวิจัยเฉพาะทางด้านการพัฒนาเครื่องมือการประเมินผลกระทบทางสังคม วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๊วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

การบริการระบบนิเวศ, ผลกระทบทางสังคม, ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน

บทคัดย่อ

โครงการ "OUR Khung BangKachao หรือ OKBK" คือ โครงการที่ดำเนินงานภายใต้ภาคีเครือข่ายต่างๆ กว่า 34 หน่วยงาน บนพื้นที่โครงการ 1,276 ไร่ มีเป้าหมายที่สำคัญในการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่คุ้งบางกะเจ้าสู่การเจริญเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ผ่านการขับเคลื่อนการพัฒนาคุ้งบางกะเจ้าในมิติต่างๆ ด้วยกลไกการพัฒนาศักยภาพและสร้างความเข้มแข็งของชุมชน โดยดำเนินการมาเป็นระยะเวลา 4 ปี หรือ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562-2566 ดังนั้น เพื่อสื่อสารให้สังคมและผู้บริหารโครงการได้รับทราบถึงผลการดำเนินงานด้านผลกระทบทางสังคมที่เกิดขึ้นแก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การประเมินผลตอบแทนจากการลงทุนเพื่อสังคม (SROI) จึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการประเมินครั้งนี้ จากการศึกษาพบว่า ผลกระทบทางสังคมที่เกิดขึ้นหลังเสร็จสิ้นกิจกรรม ปี พ.ศ. 2562-2566 โดยกำหนดมูลค่าอัตราคิดลด ณ ปีฐาน 2562 โครงการดังกล่าวได้สร้างผลกระทบแก่สังคมเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) จำนวน 321,664.33 บาท โดยมีดัชนี SROI เท่ากับ 1.03 เมื่อพิจารณาผลประโยชน์ด้านการบริการระบบนิเวศ ของพื้นที่สีเขียวบางกะเจ้า พบว่า โครงการฯ ได้สร้างผลกระทบแก่สังคมมากขึ้น โดยมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) จำนวน 3,808,574.02 บาท โดยมีดัชนี SROI เท่ากับ 1.30 เมื่อประเมินผลกระทบทางสังคมที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตในอีก 5 ปีข้างหน้า โดยใช้งบประมาณดำเนินโครงการเพียงร้อยละ 10 ของงบประมาณปี พ.ศ. 2565 พบว่า โครงการฯ ได้สร้างผลกระทบแก่สังคมเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) จำนวน 11,979,886.61 บาท โดยมีดัชนี SROI เท่ากับ 1.82 ทั้งนี้ หากโครงการฯ ไม่ดำเนินงานต่อในอนาคต พบว่า โครงการฯ ได้สร้างผลกระทบแก่สังคมเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) จำนวน 7,487,799.19 บาท โดยมีดัชนี SROI เท่ากับ 1.60 และเมื่อพิจารณาผลประโยชน์ด้านการบริการระบบนิเวศ ของพื้นที่สีเขียวบางกะเจ้าร่วมด้วย โครงการฯ จะสร้างผลตอบแทนต่อสังคมเพิ่มขึ้น และเมื่อพิจารณาผลกระทบทางสังคมที่เกิดจากโครงการฯ ในอีก 5 ปีข้างหน้า พบว่า โครงการฯ ยังคงมีความคุ้มค่าต่อการลงทุน สะท้อนถึงความยั่งยืนของโครงการ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กัมปนาท วิจิตรศรีกมล. (2564). การประเมินผลกระทบจากงานวิจัยและพัฒนา หลักการเบื้องต้นและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพฯ. คณะเศรษฐศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2566). ข่าวสารหน่วยงาน สกสว. จัดการประชุมวิชาการระดับชาติ หนุนแวดวงวิจัย ประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจและสังคมของผลงานวิจัย โดยใช้เทคนิค SROI. สืบค้นออนไลน์ : https://www.mhesi.go.th/index.php/en/new:/4781-sroi.html วันที่สืบค้น 9 ธันวาคม พ.ศ. 2566

จิตติ มงคลชัยอรัญญา. วีรบูรณ์ วิสารทสกุล. เกศกุล สระกวี. เศรษฐภูมิ บัวทอง. (2562). โครงการการประเมินผลโครงการวิจัยภายใต้การสนับสนุนของ สกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น : กรุงเทพฯ. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.).

เศรษฐภูมิ บัวทอง. เกศกุล สระกวี. บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ. (2563). โครงการประเมินผลผลัพธ์ ผลกระทบ และผลตอบแทนจากการลงทุนทางสังคม. โครงการภูมิชุมชน ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่ง ประเทศไทย (กฟผ.) : กรุงเทพฯ. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย.

เศรษฐภูมิ บัวทอง. เกศกุล สระกวี. บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ. (2564). คู่มือการประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment :SIA) และผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return On Investment :SROI). โครงการเพื่อสังคม: ปทุมธานี. วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เศรษฐภูมิ บัวทอง. เกศกุล สระกวี. บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ. นูรีมะห์ ลูติง. อุมัยย๊ะ ลูติง. เสกสรรค์ ว่องวัฒนาศิลป์. กฤศดา ธีราทิตยกุล. ชลทิชา จันทร์แจ่ม. อานนท์ เทพบินการ. เนตรนรินทร์ ตรังคตระการ. (2564). การประเมินผลลัพธ์ทางสังคมและผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI). โครงการ CSR ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ภายใต้โครงการการจ้างดำเนินการประเมินผลลัพธ์ทางสังคม และผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน และจัดทำฐานข้อมูล ปี 2564 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.). ปทุมธานี. สำนักงานศูนย์วิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เศรษฐภูมิ บัวทอง. เกศกุล สระกวี. บุญฤทธิ์ พานิชเจริญ. ชลทิชา จันทร์แจ่ม. ณัฐยาพร แสงเพ็ชร. บูรีมะห์ ลูติง. อุมัยย๊ะ ลูดิง. เสกสรรค์ ว่องวัฒนาศิลป์. ศรีสุข มงกุฎวิสุทธิ์. (2566). การประเมินผลกระทบทางเศรษฐศาสตร์จากการยกเลิกการใช้สารเคมีทางการเกษตร 3 ชนิด ได้แก่ พาราควอต คลอร์ไพริฟอส และไกลโฟเซต. กรุงเทพฯ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

Emerson, J., and M. Cabaj. (2000). Social Return on Investment. Making Waves 11 (2):10-14.

Praneetvatakul, S. (2001). An impact assessment of ACIAR research projects on biological control in Thailand. Impact Assessments of Forty-nine Thailand/Australia Collaborative Projects Funded by ACIAR during 1983-1995, 7.

Templeton, D. and L. Villano. (2006). Concepts and Tools for Agricultural Research Evaluation and Impact Assessment. International Rice Research Institute (IRRI) Workshop Report. 24 July – 4 August 2006. Philippines.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-18

รูปแบบการอ้างอิง

บัวทอง เ., สระกวี เ., พานิชเจริญ บ., & จันทร์แจ่ม ช. (2026). การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return On Investment : SROI) ของโครงการ Our Khung Bang Kachao (OKBK). วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา-สสศท, 14(2), 35–49. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/AEET/article/view/988

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย