ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหารภายในเขตพื้นที่เทศบาลเมืองบางรักพัฒนา จังหวัดนนทบุรี

ผู้แต่ง

  • ภัทรภร ทิพเสนา หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยปทุมธานี
  • ปณิธาน กระสังข์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยปทุมธานี

คำสำคัญ:

การสุขาภิบาลอาหาร, ความรู้, เจตคติ, พฤติกรรม, แรงสนับสนุนทางสังคม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1เพื่อศึกษาความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหาร (2เพื่อศึกษาแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้สัมผัสอาหาร 3เพื่อศึกษา (ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านความรู้ ด้านเจตคติ และแรงสนับสนุนทางสังคม กับพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหาร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สัมผัสอาหารที่ทำหน้าที่ปรุงอาหาร และเสิร์ฟอาหาร จำนวน 202 คน ได้มาโดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม จำนวน 5 ส่วน ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 ท่าน ค่าดัชนีความสอดคล้องได้เท่ากับ 0.99 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ เท่ากับ0.90 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติการถดถอยแบบพหุคูณ
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 56.90 อายุส่วนใหญ่ อยู่ระหว่าง 41-50 ปี ร้อยละ 40.60 ระดับการศึกษาส่วนใหญ่ อยู่ในระดับอนุปริญญา ร้อยละ 28.80 และส่วนใหญ่เคยได้รับการอบรม ร้อยละ 72.80 กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความรู้ อยู่ในระดับมาก ร้อยละ 70.79 มีคะแนนเฉลี่ยเจตคติอยู่ในระดับมากที่สุด (X̅=4.38) (S.D = 0.65) มีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารอยู่ในระดับปฏิบัติมาก (X̅ = 3.29) (S.D = 0.26) และมีคะแนนเฉลี่ยแรงสนับสนุนทางสังคมโดยรวมอยู่ในระดับมาก (X̅ =3.62 , S.D .= 0.46) และปัจจัยแรงสนับสนุนทางสังคมด้านทรัพยากรต่างๆ ด้านการได้รับข้อมูลข่าวสารจากสื่อต่างๆ และด้านเจตคติเกี่ยวกับสุขาภิบาลอาหาร สามารถทำนายพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหาร ได้ร้อยละ 26.60 (25.369, p=0.000) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ข้อเสนอแนะ ควรมีการสนับสนุนด้านทรัพยากรอย่างต่อเนื่อง และให้ข้อมูลข่าวสารด้านงานสุขาภิบาลอาหารกับผู้สัมผัสอาหารอย่างต่อเนื่อง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กภัสสร รัตนมณี. (2558). ความรู้และการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหาร ในโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโภชนศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

กิตติพงษ์เกิดฤทธิ์ และคณะ. (2564). ความสัมพันธ์ของความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับการสุขาภิบาลอาหารกับการปฏิบัติตนตามข้อกำหนดเกี่ยวกับสุขวิทยาส่วนบุคคลของผู้ประกอบการอาหารในตลาดโต้รุ่งในพื้นที่ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 12 ของไทย. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ ปีที่ 14 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม - สิงหาคม.

จิราภรณ์ หลาบคำ, จินตนา ศิริบูรณ์พิพัฒนา และ วิษณีย์ แก่นคง. (2560). การสุขาภิบาลอาหารในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในเขตตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ปีที่ 19 ฉบับที่ 3 กันยายน - ธันวาคม.

เดือนฉาย โชคอนันต์. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการร้านจำหน่ายอาหาร และแผงลอยจำหน่ายอาหาร ในเขตอำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ. ปีที่ 4 ฉบับที่ 2 กรกฎาคม -ธันวาคม.

ธนชีพ พีรธรนิศร์ และคณะ (2558). การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความ สัมพันธ์ต่อสภาวการณ์สุขาภิบาลอาหารในเขตเทศบาลนครพิษณุโลกจังหวัดพิษณุโลก. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 45(3), 230-243.

นันธิดา แดงขาว และคณะ. (2565). พฤติกรรมด้านอาหารปลอดภัยของผู้สัมผัสอาหารในครัวโรงแรม 5 ดาว เขตกรุงเทพมหานคร: กรณีศึกษานักศึกษาฝึกงาน. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา ปีที่ 14 ฉบับที่ 1 มกราคม.

ปณิธาน กระสังข์ และคณะฯ (2560) สารปนเปื้อนอาหาร และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารของร้านอาหารริมทาง. คณะสาธารณสุขศาสตร์และสิ่งแวดล้อม. มหาวิทยาลัยปทุมธานี.

ปวีณภัทร นิธิตันติวัฒน์ และวรางคณา อุดมทรัพย์. (2560). พฤติกรรมการบริโคอาหารของวัยรุ่นไทยผลกระทบและแนวทางแก้ไข. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 8 (1), 122-128.

ปาจารีย์ ซิบังเกิด. (2564). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารปลอดภัยของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย ปีที่ 12 ฉบับที่ 1 มกราคม-มิถุนายน.

ไมคำ สิงหาลาด. (2566). ความรู้ด้านการสุขาภิบาลอาหารและการปฏิบัติด้านสุขลักษณะส่วนบุคคลของนักเรียนระดับมัธยม ศึกษาตอนปลาย โรงเรียนนะคอนไช เมืองคำเกิด แขวงบอลิคำไช สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีที่ 16 ฉบับที่ 3 เดือน กรกฎาคม - กันยายน.

ไมลา อิสสระสงคราม. (2561). ความรู้ทัศนคติและพฤติกรรมการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบอาหารในศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา) สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ปีที่ 6 ฉบับที่ 3: กันยายน-ธันวาคม.

ลลนา ทองแท้. (2560). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการปฏิบัติตามหลักสุขวิทยาส่วนบุคคล ด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหาร ในเทศบาลนครรังสิต. วิทยานิพนธ์ หลักสูตร สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต วิชาเอกการจัดการการสร้างเสริมสุขภาพ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สืบสิทธิ ครองชื่น. (2561). ศึกษาค่านิยมวิชาชีพ การสนับสนุนทางสังคม กับคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพทีปฏิบัติงานในศูนย์บริการสาธารณสุข กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการสาธารณสุขปี ที่ 27 ฉบับที่ 6 พฤศจิกายน - ธันวาคม .

สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำเป็นสื่อ [ออนไลน์]. (2567, 21 เมษายน). แนวทางการดำเนินงานด้านสุขาภิบาลอาหารให้ปลอดภัยต่อผู้บริโภค. เข้าถึงได้จาก https://foodsan.anamai.moph.go.th.

สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ [ออนไลน์]. (2566, 30 กันยายน). การเฝ้าระวังสถานการณ์ด้านสุขาภิบาลอาหาร และน้ำในปี พ.ศ. 2558. เข้าถึงได้จาก https://foodsan.anamai.moph.go.th.

Bloom, B.S. Madaus, G.F. and Hastings, J.T. )1971). Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. McGraw-Hill, New York.

Ko, W. (2011). Food Sanitation Knowledge, Attitude, and Behavior for the University Restaurants Employees. Food and Nutrition Sciences, 2, 744-750.

Somsanook, S. Sirisophon, N., Boonchuaythanasit, K.(2016). Effectiveness of health education program for food sanitation behavior development on food handlers at DonMueang International Airport. Journal of Health Science Research,10(2), 141-150. (in Thai).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-18

รูปแบบการอ้างอิง

ทิพเสนา ภ., & กระสังข์ ป. (2026). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการปฏิบัติตนด้านสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหารภายในเขตพื้นที่เทศบาลเมืองบางรักพัฒนา จังหวัดนนทบุรี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา-สสศท, 15(1), 29–44. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/AEET/article/view/994

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย