รูปแบบการเสริมสรางพลังอำนาจการมีส่วนร่วมในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกของผู้นำชุมชน ในส่วนรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

ผู้แต่ง

  • รัชตาณ จันทรตัน สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์

คำสำคัญ:

รูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจ, การมีส่วนร่วม, การป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก, ผู้นำชุมชน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจการมีส่วนร่วมในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกของผู้นำชุมชนในส่วนรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดของกิ๊บสัน (Gibson) 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การค้นพบสภาพการณ์จริง 2) การสะท้อนคิดอย่างมีวิจารณญาณ 3) การตัดสินใจเลือกวิธีปฏิบัติที่เหมาะสมกับตนเอง และ 4) การคงไว้ซึ่งการปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้นำชุมชนในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี จำนวน 35 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้นำชุมชน และแบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า ผู้นำชุมชนสามารถวิเคราะห์ปัญหาของโรคไข้เลือดออกในชุมชนได้ อธิบายความสัมพันธ์ของการเกิดโรคไข้เลือดออกแล้วสรุปแนวคิดและวิธีการป้องกันควบคุมโรคได้อย่างถูกต้อง ผู้นำชุมชนสามารถเขียนแผนงานและกลวิธีการดำเนินงาน เพื่อให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก ผู้นำชุมชนได้รับการยอมรับจากประชาชนเมื่อได้ฝึกปฏิบัติจริงในชุมชน ประชาชนกล่าวคำยกย่องชมเชยในความเป็นผู้นำชุมชน ประชาชนมีความศรัทธาในตัวผู้นำชุมชนเพิ่มมาก ผู้นำชุมชนมีความรู้สึกที่ดีต่อรูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจการมีส่วนร่วมในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก มีความเข้าใจมากขึ้นในการสร้างพลังการมีส่วนร่วมที่จะทำให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมของชุมชน หลังดำเนินรูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจ ผู้นำชุมชนมีความรู้เกี่ยวกับการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกสูงกว่าก่อนดำเนินรูปแบบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.01 มีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก สูงกว่าก่อนดำเนินรูปแบบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และมีความพึงพอใจต่อการดำเนินรูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจ ในระดับพึงพอใจมาก

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. [ออนไลน์]. (2566, 26 กันยายน). มาตรการในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก. เข้าได้ถึงจาก http://healthdata.moph.go.th/main html/ 48/support.html.

กรมควบคุมโรค. [ออนไลน์]. (2566, 29 กันยายน). ไข้เด็งกี่ (Dengue). เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=44

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2552). แผนยุทธศาสตรกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ปี 2552-2554 กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ

จันทิมา วิชกูล. (2551). ผลของการสร้างพลังแกนนำครอบครัวโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบส่วนร่วมต่อการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.

จิราภรณ์ ตั้งกิตติภาภรณ์. (2556). จิตวิทยาทั่วไป. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย

ชนิดา เตชะปัน,สิวลี รัตนปัญญา และสามารถ ใจเตี้ย (2562). การเสริมสร้างพลังอำนาจในการดำเนินงานด้านสุขศึกษาชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เทศบาลตำบลป่าไผ่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเชีย. ปีที่ 9 ฉบับที่ 1 มกราคม - มิถุนายน 2562. หน้า 17- 24

ฐิติพร บำรุงราษฎร์ (2563). รูปแบบการเสริมพลังอำนาจชุมชนในการป้องกันโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ ตำบลสามสวน อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. หลักสูตรปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ทัศนีย์ คำชนะ และสมศักดิ์ อินทมาต. (2566). ผลของโปรแกรมการสร้างพลังในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในแกนนำ105ครอบครัว. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 มกราคม - มีนาคม 2566. หน้า 69-85.

พรฐิตา ฤทธิ์รอด และคณะ. (2556). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานแบบเสริมพลังอำนาจ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. ปีที่ 15 ฉบับที่ 1 : 60-69.

ภูนรินทร์ สีกุด, ศุภรดา โมขุนทด, และ ธาตรี เจริญชีวะกุน. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของผู้นำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. ปีที่ 11 ฉบับที่ 2 หน้า 74-84.

รัฐกรณ์ ตีระพงษ์ศักดิ์. (2558). ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมต่อการใช้จักรยานของประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. (2563). รายงานการวิจัย เรื่อง ความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิตต่อการปฏิบัติงานและคุณลักษณะ ของบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2561 (เล่มปี พ.ศ. 2563). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ (ศูนย์แม่ริม)

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง (2551). คู่มือการป้องกัน และควบคุมโรคไข้เลือดออกสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. นนทบุรี: ม.ป.พ.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุทัยธานี. [ออนไลน์]. (2566, 29 กันยายน). รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกประจำสัปดาห์จังหวัดอุทัยธานี ประจำสัปดาห์ที่ 53 (วันที่ 31 ธันวาคม 2566 – 6 มกราคม 2567). เข้าถึง ได้จาก https://uthaihealth.moph.go.th

Gibson, C. H. (1993). A Study of empowerment in Mothers of chronically ill children, Unpublished doctoral dissertation. Boston College, Boston

Maslow, A. H. (1970). Mativation and Personanlity. New York: Harper & Row

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-18

รูปแบบการอ้างอิง

จันทรตัน ร. (2026). รูปแบบการเสริมสรางพลังอำนาจการมีส่วนร่วมในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกของผู้นำชุมชน ในส่วนรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองจอก อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา-สสศท, 15(1), 94–106. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/AEET/article/view/998

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย