ประสิทธิภาพของสารช่วยติดในการย้อมผ้าฝ้ายจากดอกบุนนาค

Main Article Content

นรเทพ โปธิเป็ง
ธีรธัช อาภรณ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาประสิทธิภาพของสารช่วยติดในการย้อมผ้าฝ้ายจากสีดอกบุนนาค มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการย้อมสีและการใช้สารช่วยติดในการย้อมผ้าฝ้ายด้วยสีจากดอกบุนนาค และเพื่อทดสอบความคงทนของสีผ้าฝ้ายที่ย้อมด้วยสีจากดอกบุนนาค การย้อมผ้าฝ้ายด้วยสีธรรมชาติจากดอกบุนนาคด้วยวิธีการย้อมแบบดูดซึมที่จุดเดือดเป็นเวลา 1 ชั่วโมง โดยใช้สารช่วยติด 5 ชนิด ซึ่งได้แก่ น้ำส้มสายชู น้ำปูนใส น้ำเกลือ น้ำส้มป่อย และน้ำสนิมเหล็ก ผ้าที่ผ่านการย้อมสีถูกนำมาทดสอบความคงทนของสีต่อการซักล้าง น้ำ เหงื่อ แสงแดดเทียม และความคงทนของสีต่อการขัดถู


ผลการศึกษาประสิทธิภาพของสารช่วยติดในการย้อมผ้าฝ้ายจากสีดอกบุนนาค พบว่าการสกัดสีได้จากดอกบุนนาคแห้งมีสีน้ำตาล เมื่อแช่น้ำทิ้งไว้ 24 ชั่วโมง จะได้สีน้ำตาลเข้ม การย้อมผ้าฝ้ายโดยไม่ใช้สารช่วยติดในขณะย้อมได้สีเหลืองออกน้ำตาลอ่อน และที่ย้อมโดยใช้สารช่วยติดในขณะย้อมได้สีเหลืองออกน้ำตาล การติดสีผ้าฝ้ายด้วยสีธรรมชาติจากดอกบุนนาคพบว่าค่าความเข้มสี (K/S) สูงสุดเมื่อใช้สารช่วยติดเป็นน้ำเกลือ โดยมีค่า (K/S) เท่ากับ 3.2446 สารช่วยติดน้ำปูนใสให้ค่าความเข้มสีต่ำสุด โดยมีมีค่า (K/S) เท่ากับ 1.9161


ผลการทดสอบความคงทนของสีผ้าฝ้ายที่ย้อมสีจากดอกบุนนาคโดยใช้สารช่วยติดในขณะย้อม ทั้ง 5 ชนิด พบว่า ความคงทนของสีต่อการซักล้างและแสงอยู่ในระดับแย่ถึงแย่ที่สุด ความคงทนของสีต่อน้ำและเหงื่ออยู่ในระดับปานกลาง และความคงทนของสีต่อการขัดถูอยู่ในระดับดีถึงดีมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โปธิเป็ง น., & อาภรณ์ ธ. . (2024). ประสิทธิภาพของสารช่วยติดในการย้อมผ้าฝ้ายจากดอกบุนนาค. วารสารวิจัยเส้นใย ผ้า และแฟชั่น, 3(2), 1–11. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/Textile/article/view/1087
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

สุกัญญา เขียวสะอาด, สรัญญา ชวนพงษ์พานิช, และอัศวิน ดาดูเคล. (2563). การพัฒนาผลิตภัณฑ์กัมมี่เยลลี่จากสารสกัดดอกบุนนาค. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 28(12), 2185-2200.

จารุวรรณ มณีศรี, พายัพ มาศนิยม, และยุทธนา พงษ์พิริยะเดชะ. (2550). การด้านแบคทีเรียก่อโรคในอาหารด้วยสารสกัดจากดอกไม้. (รายงานการวิจัย). ปัตตานี: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.

สุกัญญา เขียวสะอาด, และประพันธ์ จิโน. (2560). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งของดอกบุนนาค และ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาชงดอกบุนนาคและยาดมสมุนไพรดอกบุนนาค. (รายงานการวิจัย). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยพายัพ.

ปุณริศา ทองเพ็ญ. (2549). การแยกและการหาสูตรโครงสร้างของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากดอกบุนนาค. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.

ไพรัตน์ ปุญญาเจริญนนท์, กาญจนา ลือพงษ์, และจำลอง สาลิกานนท์. (2557). การพัฒนาการเตรียมสีผงจากสีย้อมธรรมชาติ. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.

รังสรรค์ จรอนันต์. (2558). การย้อมผ้าไหมด้วยสีย้อมธรรมชาติจากเปลือกกล้วยน้ำว้าดิบ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, ปทุธานี.

มณฑา จันทร์เกตุเลี้ยด. (2541). วิทยาศาสตร์สิ่งทอเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: หอรัตนชัยการพิมพ์.

อัจฉราพร ไศละสูต. (2539). ความรู้เรื่องผ้า. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สร้างสรรค์วิชาการ.

จรูญ คล้ายจ้อย, และวิโรจน์ ผดุงทศ. (2552). การพัฒนาเทคนิคการทำผ้าบาติกบนผ้าไหมด้วยสีธรรมชาติ (รายงาน การวิจัย). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.

อัจฉราพร ไศละสูต. (2517). คู่มือการย้อมสี. กรุงเทพมหานคร: อักษรบัณฑิต.

Chandra Mohan, S., Thiripura Salini, S., Senthil Kumar, R. and Thiyagarajan, A. (2012). Dyeing of cotton with natural dye obtained from flower of Tecoma stans. Universal Journal of Environmental Research and Technology, 2(1), 41-45.

Ansari, S., Shaikh, F., Patel, K., Shaikh, F., Dodiya, D., Yadav, A., Charania, S., Sawant, S., and Kelkar, V. (2022). Extraction of natural dye from different flowers for dyeing cotton fabrics. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research, 9(7), 102-107.

ก้องเกียรติ มหาอินทร์, จรูญ คล้ายจ้อย, และรัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์. (2558) การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอจากผ้าย้อมใบลำไยเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ในพื้นที่ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.

Karim, R., Islam, T., and Mamun, A. A. (2019). Effect of different mordanting agents on the fastness properties of cotton knitted fabric dyed with marigold extracted dyes.Journal of Textile Science & Engineering, 9(3), 1-4.

Narayanaswamy, V., Ninge Gowda, K. N., and Sudhakar, R. (2016). Extraction and dyeing conditions of natural dye from flowers of Plumeria rubra L. on textiles and fastness properties. Indian Journal of Traditional Knowledge, 15(2), 278-284.