การย้อมสี การพิมพ์ และการสร้างผลิตภัณฑ์สิ่งทอต้นแบบ โดยใช้สารให้สีจากใบมังคุด
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการย้อมสีบนผ้าฝ้ายด้วยสีจากใบมังคุด (2) ผลิตสีผงจากใบมังคุดและการประยุกต์ใช้งานสำหรับการพิมพ์และเพ้นท์ผ้าฝ้าย (3) พิมพ์ลอกสีบนผ้าฝ้ายที่ผ่านการย้อมสีจากใบมังคุด และ (4) สร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบจากผ้าที่ผ่านการพิมพ์ ย้อมสีจากใบมังคุด จากผลการทดลองพบว่าผ้าฝ้ายที่ผ่านการย้อมสีจากใบมังคุดจะปรากฏสีน้ำตาลออกแดง และเมื่อใช้สารส้มที่เป็นสารมอร์แดนท์ส่งผลให้ผ้าที่ได้มีความสว่าง สดใส มากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตามผ้าที่ผ่านการพิมพ์และนำมาทำมอร์แดนท์ด้วยสนิมเหล็กจะให้เฉดสีน้ำตาลออกดำ สีผงจากใบมังคุดสามารถนำมาประยุกต์ใช้สำหรับงานพิมพ์ หรือเพ้นท์สีสิ่งทอ โดยให้เฉดสีเช่นเดียวกับผ้าฝ้ายที่ผ่านการย้อมสีจากใบมังคุด ผ้าฝ้ายที่ผ่านการย้อมสีสามารถที่จะลอกสีออกได้โดยใช้สารประเภทด่างทับทิมโดยมีลวดลายที่ปรากฏเป็นเส้นสีขาวคล้ายกับงานบาติก ค่าความคงทนของสีต่อการซักล้าง แสง และการขัดถูของผ้าฝ้ายย้อมด้วยสีจากใบมังคุดมีค่าอยู่ในระดับปานกลาง อย่างไรก็ตามค่าความคงทนของสีต่อเหงื่อและน้ำมีค่าอยู่ในระดับดี ถึงดีมาก ผ้าที่ผ่านการย้อมและการพิมพ์สามารถนำมาสร้างผลิตภัณฑ์สิ่งทอต้นแบบโดยแปรรูปเป็นเสื้อ รองเท้า กระเป๋า และอื่น ๆ ซึ่งสามารถสร้างเป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มวิสาหกิจ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์, วาสนา ช้างม่วง, จรูญ คล้ายจ้อย, ก้องเกียรติ มหาอินทร์, เกษม มานะรุ่งวิทย์, นงนุช ศศิธร, กรชนก บุญทร และ ไกรฤกษ์ วิเสสพันธุ์. (2563). การย้อมสี การพิมพ์ และเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์สิ่งทอ โดยใช้สารให้สีจากใบมังคุด. (รายงานการวิจัย). ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.).
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์, วาสนา ช้างม่วง, เกษม มานะรุ่งวิทย์, ก้องเกียรติ มหาอินทร์, กรชนก บุญทร, จารุวรรณ ดิศวัฒน์, ไกรฤกษ์ วิเสสพันธุ์, ณัฎฐธิดา เริงธนพิบูลย์, จิราเมธ สุภารัตน์, หทัยทิพย์ ศรีชมภู, ณัฐยา วุฒิกานนท์, สมพร ติยะศรี, วิรัช วงศ์ภักดี ณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร, นวรัตน์ ชาติวิวัฒน์พรชัย, ทองใส จำนงการ, สมชาย อุดร, พันธ์ยศ วรเชฐวราวัตร์, พรโพยม วรเชฐวราวัตร์, มณฑล นาคปฐม, พรพนิต ศศิวัฒน์ชุติกุล. (2567). คู่มือองค์ความรู้การประยุกต์ใช้แป้งหัวบอนดัดแปรและสีผงจากธรรมชาติสำหรับงานบาติก การพิมพ์และการเพ้นท์วัสดุสิ่งทอ. นนทบุรี: บริษัทลิโอซ่า จำกัด.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์, วาสนา ช้างม่วง, ทองใส จำนงการ, เกษม มานะรุ่งวิทย์, นงนุช ศศิธร, ก้องเกียรติ มหาอินทร์, กรชนก บุญทร, สมชาย อุดร, ไกรฤกษ์ วิเสสพันธุ์, ศิริอร วณิชโชตยานนท์, รังสิมา ชลคุป, ณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร, วิรัช วงศ์ภักดี, สมพร ติยะศรี, สุจิตรา ชนันทวารี, นวรัตน์ ชาติวิวัฒน์พรชัย และนิตยา วันโสภา. (2565). คู่มือองค์ความรู้ การฟอก ย้อม พิมพ์ ออกแบบ และการสร้างผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือ. กรุงเทพ: บริษัทเอ็น บี บี กรุ๊ป จำกัด.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ และณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร. (2016). การทดสอบความคงทนของสีต่อการซักล้างตามมาตรฐาน ISO 105-C06: 2010 (Tests for colour fastness part C06: Colour fastness to domestic and commercial laundering). Colourway. 21 (122): 23-27.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ และณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร. (2014). การทดสอบความคงทนของสีต่อน้ำ (Colour Fastness to water) มาตรฐาน ISO105 E01:2010. Colourway. 20 (114): 22-24.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์. (2549). วิธีการทดสอบความคงทนของสีบนวัสดุสิ่งทอตามมาตรฐาน (Standard Test Method for Colour Fastness Testing on textiles). กรุงเทพ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ และณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร. (2014). การทดสอบความคงทนของสีต่อการขัดถู (Colour Fastness to Rubbing) ตอนที่ 1 มาตรฐาน ISO 105-X12:2001. Colourway. 20 (112): 23-25.
รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ และณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร. (2015). การทดสอบความคงทนของสีต่อเหงื่อ (Colour Fastness to Perspiration) มาตรฐาน ISO 105 E04: 2013. Colourway. 21 (118): 20-23.
เสาวนิตย์ กาญจนรัตน์. (2550). สีสกัดจากใบมังคุดเพื่อการมัดย้อมและบาติก. การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยศรีปทุม. 102-107. กรุงเทพ: มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
Basri, M. S. M., Ren, B. L. M., Talib, R. A., Zakaria, R., & Kamarudin, S. H. (2021). Novel Mangosteen-Leaves-Based Marker Ink: Color Lightness, Viscosity, Optimized Composition, and Microstructural Analysis. Polymers, 13(10), 1581.
ศศิธร สุขใจ และกิติยาพร ทิมาไชย. (2560). การพิมพ์ลอกสีบนผ้าฝ้ายย้อมสีครามจากธรรมชาติ. (ปริญญานิพนธ์เทคโนโลยีบัณฑิต, สาขาวิชาเทคโนโลยีเคมีสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร).