ความหนาแน่นประชากรและเทคนิคการปลูกแบบแถวคู่ต่อผลผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด ข้าวเหนียวพันธุ์สำลีอีสานภายใต้ระบบน้ำหยด

Main Article Content

เชาวลิต สีลาดเลา
ประกาศิต ดวงพาเพ็ง

บทคัดย่อ

ข้าวโพดพันธุ์สำลีอีสานเป็นข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์ผสมเปิดที่มีคุณภาพการบริโภคดีและเป็นที่ต้องการของเกษตรกรรายย่อยมาจนถึงปัจจุบัน การปลูกข้าวโพดเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ภายใต้ระบบน้ำหยดเป็นแนวทางการจัดการที่น่าจะสามารถเพิ่มคุณภาพเมล็ดพันธุ์และลดปริมาณการใช้น้ำในการผลิตได้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความหนาแน่นของประชากรที่มีผลต่อผลผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด ทำการปลูกทดสอบข้าวโพดพันธุ์สำลีอีสานที่มีระดับความหนาแน่นประชากร 12,800 10,240 8,320 และ 7,040 ต้น/ไร่ ตามแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ภายในบล็อก (RCBD) จำนวน 4 ซ้ำ ภายใต้ระบบน้ำหยดแบบแถวคู่ ในฤดูแล้ง ปี 2566 (กุมภาพันธ์-พฤษภาคม 2566) ณ แปลงทดลองคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผลการศึกษาพบว่าความหนาแน่นประชากรไม่มีผลต่อความสูงต้นและความสูงฝัก อายุออกไหมและปล่อยละอองเกสร ความกว้างฝัก ความยาวฝัก จำนวนเมล็ดต่อฝัก และเปอร์เซ็นต์ต้นไม่เกิดฝัก แต่พบความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.01) ในลักษณะจำนวนฝักทั้งหมด จำนวนฝักดี ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ทั้งหมด ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ดี และผลผลิตเมล็ดพันธุ์ดีสูงสุด จำนวนฝักทั้งหมดและผลผลิตเมล็ดทั้งหมดมีความสัมพันธ์สูงในทิศทางบวกกับความหนาแน่นประชากร จำนวนฝักดี ผลผลิตเมล็ดดี และผลผลิตเมล็ดสูงสุด แม้การปลูกข้าวโพดที่ระดับความหนาแน่นประชากรสูงทำให้มีจำนวนฝักที่เก็บเกี่ยวได้และผลผลิตเมล็ดพันธุ์สูง แต่การจัดการแปลงค่อนข้างยุ่งยาก การปลูกข้าวโพดพันธุ์สำลีอีสานแบบแถวคู่ที่มีความหนาแน่นประชากร 8,320 ต้น/ไร่ ภายใต้ระบบน้ำหยดเป็นระดับความหนาแน่นที่แนะนำเพื่อให้การจัดการแปลงปลูกได้สะดวกและไม่กระทบกับผลผลิตเฉลี่ยเมล็ดพันธุ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สีลาดเลา เ., & ดวงพาเพ็ง ป. (2025). ความหนาแน่นประชากรและเทคนิคการปลูกแบบแถวคู่ต่อผลผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด ข้าวเหนียวพันธุ์สำลีอีสานภายใต้ระบบน้ำหยด. วารสารเกษตรอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง, 2(2), 1–12. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/JAgriGMS/article/view/720
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมล เลิศรัตน์ และสราวุฒิ บุศรากุล. (2543). “สําลีอีสาน” ข้าวโพดเหนียวพันธุ์ใหม่ ตัวอย่างการใช้ความรู้พื้นฐานทางพันธุศาสตร์เพื่อปรับปรุงพันธุ์พืช. ใน: รายงานสัมมนาวิชาการเกษตร ประจำปี 2543. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พนิตนาถ มั่งมูล และชูชาติ สันธทรัพย์. (2563). ผลของอัตราปุ๋ยไนโตรเจนและวิธีการให้น้ำต่อการเติบโตและผลผลิตของข้าวโพดหวานในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารเกษตร. 36(2), 211-223.

พัชราภรณ์ ภูมิจันทึก และนิวัฒน์ มาศวรรณา. (2552). ระดับความพึงพอใจในพันธุ์ข้าวโพดของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดข้าวเหนียวพันธุ์สำลีอีสานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิจัย มข. (บศ.). 9(4), 1-7.

รักศักดิ์ เสริมศักดิ์, บัญญัติ เศรษฐฐิติ, สมพงษ์ เจษฎาธรรมสถิต และกฤตภัทร คล้ายรัศมี. (2555). ผลของวิธีการให้น้ำต่อผลผลิตและคุณภาพผลผลิตของข้าวโพดฝักอ่อน. ใน: เรื่องเต็มการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50: สาขาส่งเสริมการเกษตรและคหกรรมศาสตร์, สาขาพืช. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน. (2567). รายงานข้อมูลอุตุนิยมวิทยาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน จังหวัดขอนแก่น ประจำเดือนมกราคม-ธันวาคม 2566. ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน กรมอุตุนิยมวิทยา กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

สุปราณี งามประสิทธิ์, โชคชัย เอกทัศนาวรรณ, ชไมพร เอกทัศนาวรรณ, สุรพล เช้าฉ้อง และกิ่งกานต์ พานิชนอก. (2553). ผลของระยะปลูกที่มีต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดฝักอ่อนลูกผสมเดี่ยวที่ไม่ต้องถอดยอดพันธุ์ KBSC605. ใน: การประชุมเชิงปฏิบัติการโครงการวิจัยแม่บทข้าวโพดและข้าวฟ่าง ครั้งที่ 4: เรื่องการเพิ่มผลผลิตข้าวโพดและข้าวฟ่างเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

Bozkurt, S., Yazar, A., and Mansurolu, G.S. (2011). Effects of different drip irrigation levels on yield and some agronomic characteristics of raised bed planted corn. African Journal of Agricultural Re-search. 6(23), 5291-5300.

Chauhdary, J.N. Bakhsh, A., Arshad, M., and Maqsood, M. (2017). Effect of different irrigation and fertiga-tion strategies on corn production under drip irrigation. Pakistan Journal of Agricultural Sciences. 54(4), 855-863.

El-Hendawy, S.E., El-Lattief, E.A.A. Ahmed, M.S., and Schmidhalter, U. (2008). Irrigation rate and plant density effects on yield and water use efficiency of drip-irrigated corn. Agricultural Water Man-agement. 95, 836-844.

Guo, Q., Huang, G., Guo, Y., Zhang, M., Zhou, Y., and Duan, L. (2021). Optimizing irrigation and planting density of spring maize under mulch drip irrigation system in the arid region of Northwest China. Field Crops Research. 266, 108141.

Karasahin, M. (2014a). Effects of different irrigation methods and plant densities on silage quality parame-ters of PR 31Y43 hybrid corn cultivar (Zea mays L. var. indentata [Sturtev.] L.H. Bailey). Chilean Journal of Agricultural Research. 74(1), 105-110.

Karasahin, M. (2014b). Effects of different irrigation methods and plant density on silage yield and yield components of PR 31Y43 hybrid corn cultivar. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 38, 159-168.

Lamm, F.R. (2002). Advantages and disadvantages of subsurface drip irrigation. In: International Meeting on Advances in Drip/Micro Irrigation. Puerto de La Cruz, Tenerife, Canary Islands, Spain.

Lashkari, M., Madani, H., Ardakani, M.R., Golzardi, F., and Zargari, K. (2011). Effect of plant density on yield and yield components of different corn (Zea mays L.) hybrids. American-Eurasian Journal of Ag-ricultural & Environmental Sciences. 10(3), 450-457.

Sangoi, L. (2000). Understanding plant density effects on maize growth and development: An important issue to maximize grain yield. Ciência Rural. 31(1), 159-168.

Sendekie, Y. (2020). Review on seed genetic purity for quality seed production. International Journal of Scientific Engineering and Science. 4(10), 1-7.

Wang, F., Xiao, J., Ming, B., Xie, R., Wang, K., Hou, P., Liu, G., Zhang, G., Chen, J., Liu, W., Yang, Y., Qin, A., and Li, S. (2021). Grain yields and evapotranspiration dynamics of drip-irrigated maize under high plant density across arid to semi-humid climates. Agricultural Water Management. 247, 106726.

Wang, F., Xue, J., Xie, R., Ming, B., Wang, K., Hou, P., Zhang, L., and Li, S. (2022). Assessing growth and water productivity for drip-irrigated maize under high plant density in arid to semi-humid cli-mates. Agriculture. 12(1), 97.