การเสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูปที่มีผลต่อการเลี้ยงปลาหมอไทยวัยอ่อน

Main Article Content

ศตพร โนนคู่เขตโขง
วิจิตรตา อรรถสาร
อดิเทพชัยย์การณ์ ภาชนะวรรณ

บทคัดย่อ

การจัดการคุณภาพน้ำในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำทำให้เกิดความยั่งยืนในการเลี้ยงนั้น ปัจจุบันมักมีการใช้จุลินทรีย์โพรไบโอติกเพื่อช่วยจัดการของเสียต่างๆ ในบ่อเลี้ยง อันเป็นการช่วยให้สัตว์น้ำเจริญเติบโตได้ดีตามเกณฑ์ที่ผู้เลี้ยงต้องการ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูปในการเลี้ยงปลาหมอไทยวัยอ่อนต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพน้ำบางประการ โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ ทำการทดลองในปลาหมอไทยน้ำหนักเฉลี่ย 0.54±0.11 กรัม ความยาวเฉลี่ย 3.0±0.4 เซนติเมตร แบ่งการทดลองออกเป็น 5 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มที่ไม่เสริม
โพรไบโอติก (กลุ่มควบคุม) กลุ่มที่เสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูป 0.5% 1% 1.5% และ 2% ต่อน้ำหนักอาหาร 1 กิโลกรัม ตามลำดับ ทำการทดลองทั้งหมด 3 ซ้ำ เป็นระยะเวลาทั้งสิ้น 60 วัน ผลการทดลองพบว่าด้านค่าการเจริญเติบโตต่างๆ ได้แก่ น้ำหนักเฉลี่ย ความยาวเฉลี่ย อัตราการรอดตาย อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนัก อัตราการเจริญเติบโตต่อวัน อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะ มีค่าไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) ส่วนด้านคุณภาพน้ำพบว่าค่าอุณหภูมิ ความเป็นกรด-ด่าง และออกซิเจนที่ละลายในน้ำมีค่าไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) ยกเว้นค่าแอมโมเนียในน้ำที่พบว่ากลุ่มที่เสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูป 1.5% และ 2% ต่อน้ำหนักอาหาร 1 กิโลกรัม มีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม โดยมีค่าแอมโมเนียที่ 2.7±0.6 มิลลิกรัม/ลิตร และ 2.6±0.6 มิลลิกรัม/ลิตร ตามลำดับ จึงสรุปได้ว่าการเสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูปที่น้อยกว่า 2% ต่อน้ำหนักอาหาร 1 กิโลกรัม จะไม่ส่งผลต่ออัตราการเจริญเติบโตของปลาหมอไทยวัยอ่อน แต่การเสริมโพรไบโอติกในอัตราที่ไม่น้อยกว่า 1.5% ต่อน้ำหนักอาหาร 1 กิโลกรัมจะส่งผลเชิงบวกในด้านการปรับปรุงคุณภาพน้ำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โนนคู่เขตโขง ศ., อรรถสาร ว., & ภาชนะวรรณ อ. (2025). การเสริมโพรไบโอติกในอาหารเม็ดสำเร็จรูปที่มีผลต่อการเลี้ยงปลาหมอไทยวัยอ่อน. วารสารเกษตรอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง, 2(2), 13–21. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/JAgriGMS/article/view/741
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมประมง. (2567). สถิติผลผลิตการเลี้ยงสัตว์น้ำจืดประจำปี 2566. กลุ่มสถิติการประมง กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง. กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์: กรุงเทพฯ.

ไมตรี ดวงสวัสดิ์ และจารุวรรณ สมศิริ. (2528). คุณสมบัติของน้ำและวิธีวิเคราะห์สำหรับการวิจัย ทางการประมง. สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ: กรุงเทพฯ.

วาสนา กองสมบัติ นันทพงศ์ คำรังษี และชนกันต์ จิตนมัส. (2563). ผลของความถี่ของการให้อาหารผสมโปรไบโอติกต่อการเจริญเติบโตและภูมิคุ้มกันของปลานิล. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. 25(3), 923-935.

สมพงษ์ สุขขาวงษ์ วราภรณ์ สีหาโมก เกศกนก พงษ์พิชิต และคณะ. (2567). คุณสมบัติของแบคทีเรียที่คัดแยกได้จากน้ำในบ่อเลี้ยงปลาเพื่อใช้เป็นโพรไบโอติกในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร. 41(2), 83-96.

สุบัณฑิต นิ่มรัตน์ ไตรมาศ บุญไทย และวีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ไชย. (2552). โพรไบโอติก: อดีต ปัจจุบันและอนาคตของการใช้โพรไบโอติกในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา ฉบับพิเศษ. 67-79.

Azim, M. E. and Little, D. C. (2008). The biofloc technology (BFT) in indoor tanks: water quality, biofloc composition, and growth and welfare of nile tilapia (Oreochromis niloticus). Aquaculture. 283, 29-35.

Boyd, C. E. (1979). Water Quality in Warmwater Fish Ponds. Auburn University Press: Alabama.

Dwiardani, K. H., Prayoko and Rahardja, B. S. (2021). Utilization of Nitrosomonas sp. and Nitrobacter sp. probiotic towards nitrite and nitrate level in Nile tilapia (Oreochromis niloticus) using aquaponic system. In: IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science. 679. https://doi.org/10.1088/1755-1315/679/1/012067

Gildberg, A., Mikkelsen, H., Sandaker, E. and Ringo, E. (1997). Probiotic effect of lactic acid bacteria in the feed on growth and survival of fry of Atlantic cod (Gadus morhua). Hydrobiologia. 352, 279-285.

Melo-Bolivar, J. F., Ruiz-Pardo, R. Y. and Hume, M. E. (2020). Probiotics for cultured freshwater fish. Microbiology Australia. 41(2), 105-108. https://doi.org/10.1071/MA20026

Munir, M. B., Hashim, R., Chai, Y. H., Marsh, T. L. and Nor, S. A. (2016). Dietary prebiotics and probiotics influence growth performance, nutrient digestibility and the expression of immune regulatory genes in snakehead (Channa striata) fingerlings. Aquaculture. 460, 59-68. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2016.03.041

Nguyen, C. V. (2017). An Overview of Agricultural Pollution in Vietnam: The Aquaculture Sector. World bank group. Washington, D. C.

Prasad, L., Baghel, D. S. and Kumar, V. (2003). Role and prospect of probiotics use in aquaculture. Aquaculture. 4(2), 247-251.

Rahiman, M., Jesmi, Y., Thomas, A. P. and Abdulla, M. H. (2010). Probiotic effect of Bacillus NL110 and Vibrio NE17 on the survival, growth performance and immune response of Macrobrachium rosenbergii (de Man). Aquaculture research. 41(9), 120-134. https://doi.org/10.1111/j.1365-2109.2009.02473.x

Volkoff, H. and Ronnestad, I. (2020). Effects of temperature on feeding and digestive processes in fish. Temperature. 20(4), 307-320. https://doi.org/10.1080/23328940.2020.1765950

Zhai, Q., Wang, H., Tian, F. et al. (2017). Dietary Lactobacillus plantarum supplementation decreases tissue lead accumulation and alleviates lead toxicity in Nile tilapia (Oreochromis niloticus). Aquaculture research. 48(9): 5,094-5,103. https://doi.org/10.1111/are.13326