ผลของการเสริมกรดอะมิโนในอาหารกบนาต่อการเจริญเติบโตและอัตราการรอดตาย

ผู้แต่ง

  • วิจิตรตา อรรถสาร สาขาวิชาประมง คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม ประเทศไทย
  • จุฬาลักษณ์ จันทบาล สาขาวิชาประมง คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม ประเทศไทย
  • จิราวรรณ คำธร สาขาวิชาประมง คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม ประเทศไทย
  • สราวุธ คำพุช สาขาวิชาประมง คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม ประเทศไทย
  • ศตพร โนนคู่เขคโขง สาขาวิชาประมง คณะเกษตรและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนครพนม ประเทศไทย

คำสำคัญ:

กรดอะมิโน , กบนา , การเจริญเติบโต , อัตราการรอดตาย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์และที่มา : การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเข้มข้นที่เหมาะสมของการเสริมกรดอะมิโนในอาหารต่อการเจริญเติบโตด้านน้ำหนัก  และอัตราการรอดตาย ในกบนา เนื่องจากกบเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคและมีความต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี นอกจากนี้กบนายังมีศักยภาพในการส่งออกจำหน่ายต่างประเทศ  ทั้งในรูปแบบกบมีชีวิต และกบแช่แข็ง ส่งผลให้การเพาะเลี้ยงกบนาได้รับความสนใจจากเกษตรกรเพิ่มมากขึ้น แต่ในการเลี้ยงมักประสบปัญหาประสิทธิภาพของอาหาร ที่ใช้เลี้ยงกบนาทำให้มีอัตราการแลกเนื้อที่ค่อนข้างสูง ส่งผลให้ต้นทุนค่าอาหารเพิ่มขึ้น ดังนั้นหากมีวิธีการเสริมสารอาหารที่เหมาะสม ช่วยเร่งการเจริญเติบโต จึงเป็นแนวทางที่มีความสำคัญ เช่น เสริมกรดอะมิโนในอาหาร โดยกรดอะมิโนเป็นหน่วยย่อยของโปรตีน ที่ร่างกายสามารถดูดซึมได้ดีกว่าโปรตีน หากร่างกายได้รับอาหารที่ให้โปรตีนเข้าไประบบย่อยอาหารก็จะย่อยโปรตีนเหล่านั้นให้เป็นกรดอะมิโนก่อนที่จะดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด แต่หากได้รับกรดอะมิโนโดยตรงทำให้ร่างกายสามารถนำไปใช้ได้อย่างรวดเร็ว เพื่อให้ได้มีการเจริญเติบโตที่ดี ถึงขนาดที่ตลาดต้องการในระยะเวลาอันสั้นลงกว่าการเลี้ยงปกติ

วิธีดำเนินการวิจัย : วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design : CRD) แบ่งการทดลองออกเป็น 6  ชุดการทดลอง ๆ ละ 3 ซ้ำ คือ การเสริมกรดอะมิโนเข้มข้นในอาหารเม็ดสำเร็จรูประดับความเข้มข้นต่างกัน ได้แก่ 0  (ชุดควบคุม), 0.125, 0.25, 0.50, 0.75 และ 1.00 มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม ตามลำดับ (กรดอะมิโนเข้มข้น 19 ชนิด ได้แก่ Arginine, Isoleucine, Leucine, Histidine, Threonine, Methionine, Tryptophan, Phenylalanine, Valine, Lysine, Glutamine, Aspartate, Glycine, Cysteine, Tyrosine, Proline, Alanine, Serine และ Hydroxyproline) โดยใช้ลูกกบนาอายุ 45 วัน มีขนาดใกล้เคียงกันประมาณ 2-3 กรัม และทำการปล่อยลงในกระชังบก ขนาด 1×1×0.8 เมตร ชั่งน้ำหนัก (100 % แต่ละหน่วยทดลอง และทุกซ้ำ) อัตราการปล่อยความหนาแน่น 20 ตัวต่อกระชัง (จำนวน 240 ตัว) การให้อาหารช่วงแรกวันที่        1-20 ของการทดลองใช้อาหารสำเร็จรูปไฮเกรดมีโปรตีน 42 % ช่วงที่ 2 วันที่ 21-40 วัน ใช้อาหารเม็ดเล็กโปรตีน 35 % และช่วงที่ 3 วันที่ 41-90 ใช้อาหารเม็ดกลางโปรตีน 30 % ผสมกับกรดอะมิโนเข้มข้นชนิดน้ำ โดยในช่วง 20 วันแรก ให้ในอัตรา 10 % ต่อน้ำหนักตัวต่อวัน ช่วงวันที่ 21 เป็นต้นไป ให้ในอัตรา 5 % ต่อน้ำหนักตัว ให้อาหาร 2 มื้อ คือช่วงเช้า และช่วงเย็น ทำการสุ่มชั่งน้ำหนักจำนวน 10 ตัว (50 % ) ในทุก ๆ 10 วัน ของแต่ละหน่วยทดลอง และทุกซ้ำ เพื่อประเมินการเจริญเติบโต และอัตราการรอดตาย ระยะเวลาการทดลอง 90 วัน

ผลการวิจัย : จากการทดลอง กบนามีน้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ยเท่ากับ 2.46±0.06 กรัม ระหว่างการทดลอง กบนาที่เลี้ยงด้วยอาหารที่เสริมด้วยกรดอะมิโนมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นเฉลี่ยอย่างต่อเนื่อง และเมื่อสิ้นสุดการทดลอง นำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์หาความแปรปรวนทางสถิติ พบว่า ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) ทั้งการเจริญเติบโตด้านน้ำหนัก และอัตราการรอดตาย ของกบนาที่เลี้ยงด้วยอาหารเสริมกรดอะมิโนที่ระดับความเข้มข้นต่างกัน แต่พบว่า กบนาที่ได้รับกรดอะมิโน ทั้งในระดับ 0.125, 0.25, 0.50, 0.75 และ 1.00 มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม มีแนวโน้มอัตราการเจริญโตและอัตราการรอดตายดีกว่ากบที่ไม่ได้รับการเสริมกรดอะมิโน (ชุดควบคุม) โดยเฉพาะกบนาที่ได้รับอาหารเสริมกรดอะมิโน ที่ระดับความเข้มข้น 0.25 มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม มีการเจริญเติบโตด้านน้ำหนัก น้ำหนักเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้น น้ำหนักเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นต่อวัน และอัตราการรอดตาย ดีที่สุด เท่ากับ 101.27±3.03 กรัม 1.13±0.03  กรัมต่อตัวต่อวัน และ 98.33±2.89 % ตามลำดับ รองลงมาที่ระดับความเข้มข้น 0.50, 0.75, 1.00, 0.125 และ 0 (ชุดควบคุม) มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม

สรุปผลการวิจัย : จากการทดลองครั้งนี้เห็นได้ว่า การเสริมกรดอะมิโนในอาหารกบนาไม่มีผลต่อการเจริญเติบโต อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อ และอัตราการรอดตาย แต่พบว่า กบนาที่ได้รับการเสริมกรดอะมิโนในอาหารมีแนวโน้มที่ดีกว่ากบที่ไม่ได้เสริมกรดอะมิโนในอาหาร โดยเฉพาะที่ระดับความเข้มข้น 0.25 มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม เป็นระดับที่ดีกว่าทุกชุดการทดลอง และยังพบอีกว่าอาหารที่เสริมด้วยกรดอะมิโนสูง คือที่ระดับ 0.75 และ 1.00 มิลลิลิตรต่ออาหาร 1 กิโลกรัม มีแนวโน้มการเจริญเติบโต อัตราการรอดตายที่ลดลง  ดังนั้นการเสริมกรดอะมิโนในอาหารต่อสัตว์น้ำชนิดอื่นควรศึกษาในปริมาณที่เหมาะสมหรือเพียงพอต่อความต้องการ

เอกสารอ้างอิง

Bercovici, D., & Fuller, M. F. (1995). Industrial amino acids in nonruminant animal nutrition. Biotechnology in animal feeds and animal feeding, 93-113.

Chuphal, N., Malik, M. A., Kishore, P. S., & Mohanta, K. N. (2025). Amino acids as functional nutrients in stress mitigation of aquatic species: mechanisms and applications in aquaculture. Blue Biotechnology, 2(1), 20.

Chuapoehuk, W. (1997). Aquatic animal Nutrition and Feeding. 2 nd. Bangkok: Kasetsart University Publisher. 255 p. (in Thai)

Department of fisheries. (2022). Fisheries Statistics of Thailand 2021. Fishery Statistics Group Fisheries Development Policy and Planning Division, No. 14/2022. (in Thai)

Duangjinda, M. (2001). Using SAS Programs to Analyze Animal Research. 2 nd. Khon Kean: Klungnanawittaya Publisher. 324 p. (in Thai).

Ferrie, G. M., Alford, V. C., Atkinson, J., Baitchman, E., Barber, D., Blaner, W. S., & Valdes, E. V. (2014).Nutrition and health in amphibian husbandry. Zoo biology, 33(6), 485-501.

Hertrampf, J. W., & Piedad-Pascual, F. (2012). Handbook on ingredients for aquaculture feeds. Springer Science & Business Media.

Khoklang, A. (2023). Supplementation of Free Amino Acids Mix in Diet for Asian seabass (Lates calcarifer, Bloch) Larvae. A Thesis Submitted in Partial Fulfillment of Requirements for Master of Science (Agriculture). (in Thai)

Mansano, C. F. M., Macente, B. I., Nascimento, T. M. T., Pereira, M. M., da Silva, E. P., & De Stéfani, M. V. (2017). Determination of digestible lysine and estimation of essential amino acid requirements for bullfrogs. Aquaculture, 467, 89-93.

Srimontree, S., Jintasathaporn, O., Tabthipwon, P., & Thaitungchin, C. (2011). Supplemental Amino acids and Organic acids on growth Performance of White shrimp (Litopenaeus vannamei). In Proceedings of the 49th Kasetsart University Annual Conference 1 – 4 February 2001. (pp. 357-364). (in Thai).

Tantikitti, C., Sermwatanakul, A., Wimol Jantrarotai, W., & Supamattaya, K. (2002). Quantitative Amino Acid Requirements of Yellow Mystus (Mystus nemurus Cuv. & Val.). Research Report. Department of Aquatic Science Faculty of Natural Resources, Prince of Songkla University. 141 p. (in Thai)

Xing, S., Liang, X., Zhang, X., Oliva‐Teles, A., Peres, H., Li, M., & Xue, M. (2024). Essential amino acid requirements of fish and crustaceans, a meta‐analysis. Reviews in Aquaculture, 16(3), 1069-1086.

Zhang, Y., Lu, R., Qin, C., & Nie, G. (2020). Precision nutritional regulation and aquaculture. Aquaculture reports, 18, 100496.

Zhang, M., Wang, S., Sun, Z., Jiang, H., Qian, Y., Wang, R., & Li, M. (2022). The effects of acute and chronic ammonia exposure on growth, survival, and free amino acid abundance in juvenile Japanese sea perch Lateolabrax japonicus. Aquaculture, 560, 738512.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-01-20

รูปแบบการอ้างอิง

Atthasan, V. ., จันทบาล จ. ., คำธร จ. ., คำพุช ส. . ., & โนนคู่เขคโขง ศ. . . (2026). ผลของการเสริมกรดอะมิโนในอาหารกบนาต่อการเจริญเติบโตและอัตราการรอดตาย. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 31(1 January-April), 100–110. สืบค้น จาก https://li05.tci-thaijo.org/index.php/buuscij/article/view/747